FEROMON TUZAĞI NEDİR? NASIL KULLANILIR?


ORGANİK TARIM VE ENTEGRE MÜCADELEDE FEROMON TUZAKLARI


 
Günümüzde tarımsal üretim sırasında ortaya çıkan zararlı böceklerle yapılan kimyasal mücadelenin insan ve çevre üzerine olumsuz etkilerinin anlaşılmasının ardından, zirai mücadele ilaçlarının kullanımını azaltmak için bir çok biyoteknik yöntem geliştirilmiştir. Bunlardan biride feromonların kullanılmasıdır.

Feromon, dişi böcekler tarafından salgılanan erkeğin dişiyi bulmasını sağlayan kimyasal maddelerdi. Bu maddeler sentetik olarak üretilebilmektedir.

Feromon Tuzakları ise feromon emdirilmiş bir kapsül ile kapsüle gelen böceğin yakalanmasını sağlayan bir tuzak gövdesi ile yapışkan tabladan oluşmaktadır.
Böcek türlerinin ürettiği feromonlar farklı kimyasal yapıdadır.

KİMYASAL MÜCADELEDE ; İLAÇLAMA ZAMANINI BELİRLEMEK İÇİNFEROMON TUZAKLARININ KULLANILMASI.
 
 
Tarih
Tuzakta yakalanan Elma iç kurdu ergin sayısı
20.05.2002 0
27.05.2002 1
04.06.2002 3
11.06.2002 17
18.06.2002 10
25.06.2002 5
02.07.2002 1
09.07.2002 4
16.07.2002 6
23.07.2002 13
30.07.2002 8
07.08.2002 3
14.08.2002 1
21.08.2002 0
 
 Böcekler çoğunlukla kışı saklandıkları yerlerde ergin, larva, pupa dönemlerinde hareketsiz geçirirler. İlkbaharda havaların ısınmaya başlaması ile kademeli olarak çıkar, çiftleşir, yumurta bırakır. 
Sonbahara kadar  birçok döl verebilirler. Her döl için ergin çıkışı genellikle toplu olur. Eğer, Zararlı böceklerin her dölü için toplu çıkış zamanını bilir bundan yedi (7) gün sonra (çiftleşme,yumurta bırakma ve yumurtanın açılması için gereken süre, kısaca böcek yumurtalarının açıldığı zaman) tavsiye dozunda ilaçlama yaparsak  mücadele başarılı olur. Daha az ilaç, emek, masraf yaparız, çevreyi daha az kirletiriz, ürünümüzdeki ilaç kalıntısı kabul edilebilir sınırlarda olur. 

Örnek : Yandaki çizelgeyi incelersek, 20.05.2002 de tuzaklar asılmış, kışlayan döl çıkışı 11.06.2002 tarihinde 17 erginle en yüksek seviye ye ulaşmış. O halde ilaçlama 18.06.2002 (11.06.2002 + 7 gün) tarihinde yapılmalıdır. İkinci döl ergin uçuşu 23.07.2002 tarihinde 13 erginle en 
yüksek seviyeye ulaşmış o halde ilaçlama 30.07.2002 (23.07.2002 + 7 gün) tarihinde yapılmalıdır. İnsektisitlerin etki süresi genellikle 15-20 gün kadardır, bazı organik ve  düşük toksisiteli insektisitler 3-10 gün etkili olur sonra  etkilerini kaybederler. Bu nedenle ergin uçuşu ile kullandığınız ilacın etki süresini mukayese ediniz, ilaçlamaları planlayınız.

FEROMONLARIN MÜCADELE AMAÇLI KULLANIMI
Bu Biyoteknik yöntemde  genel olarak iki  uygulama şekli vardır. 
1. Kitle yakalama Tekniği  : Bahçemizde veya tarlamızda bizim için zararlı olan böcek türünün erkeklerinin tamamını yakalarsak, dişiler çiftleşemeyeceği için yumurtaları açılmaz. Zararlı böcek üreyemediği için ürünümüzde zarar görülmez. 
2. Şaşırtma Tekniği  : Erkek böceklerin dişileri, feromon adını verdiğimiz koku maddelerini izleyerek bulduklarını biliyoruz. Bahçe veya tarlamızı zararlı böceğin feromonu ile bulaştırırsak erkekler dişileri bulamaz, çiftleşme, üreme olmaz sonuçta ürünümüzde zarar meydana gelmez.